Pierwszą wzmiankę o wsi Łodzia znajdziemy już w dokumencie z 1332r.
Prawa miejskie zostały nadane Łodzi w Przedborzu nad Pilicą w 1423r.
Wraz z prawami miejskimi Łódź uzyskała pozwolenie na organizowanie targów.

Łódź rozwijała się jako małe miasteczko rolnicze, będące własnością biskupstwa włocławskiego.
Stała się ona wtedy lokalnym ośrodkiem handlowym oraz rzemieślniczym.
Mieściły się tutaj młyny oraz warsztaty kołodziejów, bednarzy, szewców, cieśli i rzeźników.
W szczytowym okresie rozwoju “Łodzi rolniczej” na początku XVI w. miasteczko liczyło ok 700 mieszkańców.

Okres najazdów szwedzkich w połowie XVII w. doprowadził do upadku i częściowego wyludnienia Łodzi.

Po II rozbiorze Polski w 1793r. Łódź trafia do zaboru pruskiego. W tym czasie liczy jedynie 250 mieszkańców, a obszar zabudowany obejmuje obecne Stare Miasto.
W 1798r. wskutek sekularyzacji dóbr kościelnych, Łódź stała się miastem rządowym.
Od 1807r. należała do Księstwa Warszawskiego, a od 1815 do Królestwa Polskiego.

W 1820r. decyzją władz rządowych nastąpił włączenie Łodzi do grona osad przemysłowych i przeznaczenie jej roli ośrodka tkackiego i sukienniczego.
Przemawawiały za tym warunki naturalne oraz prawne

• państwowa własność ziemi umożliwiała wydzielanie działek osadnikom
• duże zalesienie zapewniało materiały budowlane oraz opałowe
• liczne drobne rzeczki o dużym spadku dostarczały energii do napędu maszyn

Decyzja ta była początkiem okresu rozwoju Łodzi przemysłowej.
Do Łodzi przybylwali przedsiębiorcy i robotnicy między innymi z Wielkopolski i Śląska, ale głównie z Brandenburgii, Saksonii, Czech i Moraw.

Aby sprostać potrzebom producentów tkanin i dzianin oraz rzeszy zatrudnionych u nich pracowników, władze miejskie rozplanowały i wytyczyły osadę sukienniczą Nowe Miasto.
Ulokowano ją na południe od istniejącego Starego Miasta, a najważniejszym jej elementem był centralnie położony, ośmioboczny rynek, z czterema wylotowymi ulicami na jego osiach - dzisiaj Łodzki Plac Wolności.

W latach 1824-1827 wytyczono kolejną osadę ? Łódka, położoną na południe od Nowego Miasta, wzdłuż osi, którą stanowiła ulica Piotrkowska.
Nastąpił gwałtowny rozwój Łodzi i przeobrażenie jej w ciągu kilkudziesięciu lat z małej mieściny w przemysłową metropolię.

W 1820r. decyzją władz rządowych nastąpił włączenie Łodzi do grona osad przemysłowych i przeznaczenie jej roli ośrodka tkackiego i sukienniczego.
Przemawawiały za tym warunki naturalne oraz prawne

• państwowa własność ziemi umożliwiała wydzielanie działek osadnikom
• duże zalesienie zapewniało materiały budowlane oraz opałowe
• liczne drobne rzeczki o dużym spadku dostarczały energii do napędu maszyn

Decyzja ta była początkiem okresu rozwoju Łodzi przemysłowej.
Do Łodzi przybylwali przedsiębiorcy i robotnicy między innymi z Wielkopolski i Śląska, ale głównie z Brandenburgii, Saksonii, Czech i Moraw.

Aby sprostać potrzebom producentów tkanin i dzianin oraz rzeszy zatrudnionych u nich pracowników, władze miejskie rozplanowały i wytyczyły osadę sukienniczą Nowe Miasto.
Ulokowano ją na południe od istniejącego Starego Miasta, a najważniejszym jej elementem był centralnie położony, ośmioboczny rynek, z czterema wylotowymi ulicami na jego osiach - dzisiaj Łodzki Plac Wolności.

W latach 1824-1827 wytyczono kolejną osadę ? Łódka, położoną na południe od Nowego Miasta, wzdłuż osi, którą stanowiła ulica Piotrkowska.
Nastąpił gwałtowny rozwój Łodzi i przeobrażenie jej w ciągu kilkudziesięciu lat z małej mieściny w przemysłową metropolię.
Jak grzyby po deszczu powstawały w Łodzi wielkie manufaktury, np kompleks fabryczny Ludwika Geyera, rozwijający się od 1828r. z pierwszą na terenach Królestwa Polskiego maszyną parową, znany dziś jako Biała Fabryka. W latach trzydziestych XIX w. było to to największe przedsiębiorstwo przemysłowe w Królestwie Polskim.

Po upadku powstania listopadowego w Łodzi nastąpiła stagnacja.
Kolejny okres koniunktury napędził w drugiej połowie XIX w. rozwój rynku wewnętrznego.
Otwarcie w 1865r. linii kolejowej Fabryczno-Łódzkiej do Koluszek na trasie kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, ułatwiło napływ taniej siły roboczej i ponowne otwarcie eksportu po zniesieniu przez Rosję granicy celnej.

W tym czasie rosły fortuny przemysłowe Scheiblerów, Grohmanów, czy Poznańskich.
Powstały pierwsze miejscowe banki udzielające głównie kredytów handlowych.
Rósł także udział lokalnego kapitału w bankach warszawskich.
Łódź stała się miejscem wielkich szans, głównie dla Żydów, Niemców, Polaków i Rosjan ? przysłowiową Ziemią Obiecaną.
To przedstawiciele różnych kultur tworzyli charakter Łodzi, a ich ślady są ciągle czytelne w dzisiejszym mieście w postaci zespołów pofabrycznych, zabytków architektonicznych, świątyń i cmentarzy.